Beste Vriend, Beste Relatie,
De VriendenBijeenkomst was met een opkomst van ca 35 Vrienden heel informatief en erg gezellig. Verderop in deze nieuwsbrief het verslag ervan. De VriendenDoeDag komt er aan. Zaterdag 10 maart. Doe jij mee?

Verder in deze nieuwsbrief:
- VriendenDoeDag 10 maart
- Verslag VriendenBijeenkomst 30 januari jl
- Hulpboeren zijn van start!
- Website hulp gevraagd!
- Geen Schmallenberg virus op Hoeve Biesland
- Leuks!

Veel leesplezier!

VriendenDoeDag 10 maart
Elk jaar gaan we eind van de winter of vroeg in het voorjaar een dag werken op en rondom de boerderij. We knotten, werken aan de vlechtheg, planten bomen of struiken en maken een takkenril. Natuurlijk wordt er gezorgd voor warme koffie, hete thee, limo en een lekkere boerenlunch. Het gaat hierbij vooral om het samen bezig zijn én de gezelligheid. Dus ook als je wat minder sterk bent is meedoen gewoon leuk! Alleen de ochtend werken of alleen s’middags aanhaken mag ook. Er worden in ieder geval weer takkenrillen gemaakt!
We starten zaterdag 10 maart om 10:00 uur. Tot ca 16:00 uur werken we ons in het (echte!) zweet. Ook de kinderen van de (groot)ouders die meedoen aan de VriendenDoeDag zijn welkom. Zij mogen aan de slag op de boerderij met o.a. de kalfjes eten geven, stro verversen en nog veel meer!
Zorg voor oude, warme kleren en laarzen. Werk je mee? Geef je op bij onze projectsecretaris; Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. of tel 06-24541754. Zij wil ook graag de leeftijd van de kinderen weten die mee willen helpen zodat we de activiteiten daarop aan kunnen laten sluiten.

Verslag VriendenBijeenkomst 30 januari

Welkom
Door voorzitter Anny Beckers
Voorzitter Anny Beckers verwelkomt iedereen op de jaarlijkse Vriendenbijeenkomst.
Ron en Arja Langeveld hebben gezorgd voor een gezellige ontvangst, net zoals vorig jaar, hier in de Bieslandse Heerlijkheid.

Vriendenkring
De Bieslandse vriendenkring laat ook dit jaar een voorzichtig stijgende lijn zien. Dat is bijzonder ondanks de bezuinigingen die heel veel mensen treffen. Het motto is: 'Groen moet je samen doen'. Hoe vullen we dit ‘Samen doen’ in? We willen heel veel mensen laten weten hoe leuk het hier in de Bieslandse Polder is: logeren in een comfortabele boerderij of herberg, wandelen en fietsen, lekker eten, biologisch vlees kopen en thuis ervan genieten en natuurlijk deelnemen aan de activiteiten van de Vrienden.

Actieve Vriendenkring
Er zijn heel veel actieve Vrienden; door samen van alles organiseren wordt de kring van mensen die de Polder van Biesland kennen, steeds groter.

Belangrijke gebeurtenissen 2011 en doorkijk naar 2012
De belangrijkste activiteiten:
Biesland Dagen in het eerste weekend van september
De belangrijkste activiteit van de Vrienden zijn de Biesland Dagen. De werkgroep Bieslanddagen heeft er weer een spetterend geheel van gemaakt met heel veel uiteenlopende activiteiten voor jong en oud. Op de Uylenburg, bij Knorretje, bij de Halve Molen, Staatsbosbeheer, Bieslandse Heerlijkheid en natuurlijk op Hoeve Biesland.
De BedrijfsVriendenBijeenkomst op zaterdagnamiddag was een mooie gelegenheid voor Josje Duijndam om de nieuwe vergaderruimtes onder de aandacht te brengen en de nieuwe functies van Buitengoed de Uylenburg toe te lichten.
Ook dit jaar zal het eerste weekend in september heel Delfgauw weer op de kop staan en zich binnenste buiten keren om heel veel bezoekers te laten genieten. De nieuwe ideeën borrelen alweer op bij Werkgroep Biesland Dagen.

VriendenDoeDag en Weidevogelexcursie
De VriendenDoeDag op een mooie zaterdag in maart was weer heel geslaagd en de jaarlijkse Weidevogelexcursie in april was een topper.
En behalve vogels waren er ook vleermuizen, vossen, vlinders, kikkers en libellen die het groen in de polder heerlijk vonden en er zo voor korte of langere tijd verbleven. Er is heel wat gezocht en geteld door heel wat vrijwillige inventariseerders. En het mooie van het project is dat alle gegevens in het boek Verhalen van Biesland 2010 terechtkomen dat Alterra jaarlijks verzorgt. Klik hier.

Natuurlijk wordt er dit jaar ook weer gewerkt; de VriendenDoeDag is op zaterdag 10 maart en dan kan iedereen zijn handen uit de mouwen komen steken.

Website
De afgelopen jaren is Stefan Slee de stuwende kracht achter de website geweest. Hij vindt het tijd om het stokje over te dragen. Wij hopen van harte dat er een nieuwe Stephan of Stephanie zich meldt want dat een goede website een belangrijke spil is van onze contacten dan merken we steeds. Kijk eens rond in je omgeving misschien is er iemand die deze klus wil oppakken en meld dit even bij de projectsecretaris.

Bestuur
Binnen het bestuur is er druk nagedacht welke rol wij kunnen spelen in het project Boeren voor Natuur. Bestuursleden Ardo de Graaf en Susan Potiek zullen dit nader uiteen zetten.

Programma
Tot slot geeft ze het programma van de avond aan.

Waar willen we naar toe in 2012?
Door bestuursleden Ardo de Graaf en Susan Potiek
Ardo en Susan geven een presentatie waarin het Toen, nu en straks in de Polder van Biesland zichtbaar wordt gemaakt. Een stuk historie komt aan bod, wat er allemaal nu speelt; de subsidies drogen op, Staatsbosbeheer krijgt minder geld, natuurexploitatie en/of landschapsbehoud? Is Hoeve Biesland van allure ‘Swiebertje’, of een State of the Art duurzaamheidsbedrijf? Ardo licht toe; ‘De druk op het gebied neemt almaar toe. De beste manier om het gebied in stand te houden is om door er zichtbare activiteiten te ondernemen men het zo bijzonder vindt en ook de moeite om te in stand te houden. Er wordt een verdeling gepresenteerd met in de assen: Traditioneel Innovatie en daarin verticaal Exploitatie Landschapsbehoud. Daaruit ontstaat een kruis met de verdeling van alle activiteiten op Hoeve Biesland en daarom heen:

In de hoek Exploitatie/Traditie:
Gezonde keuken
Melk en vlees
Boter, kaas en eieren
Firma Van Buiten
Willem & Drees
Buurtwinkel
Bio Supermarkt
Restaurant
Eten bij de boer

In de hoek Traditie/Landschapsonderhoud:
Beleving
Heggen vlechten
Geriefbosjes
Pluktuin
Vogelkijkhut
Schooluitjes
Speurtochten
Verjaardagen

In de hoek Landschapsbeheer/Innovatie:
Natuurlijk beheer
Mineralenbalans
Lerend beheren / hulpboeren
ALTERRA ‘Boeren voor Natuur’
De paling terug in de sloot
Onderhoud Bieslandse Bos

In de hoek Innovatie/Exploitatie:
Nieuwe markten
‘Boer zoekt buur’ voor zonnepanelen
idem voor Groen Gas
Biomassacentrale
Elektrische/waterstof tractor
Fosfaatwinning&verkoop

Het gaat er uiteindelijk dus om maximale beleving maar die moet dan wel bekostigd kunnen worden. Daarom willen de Vrienden van Biesland inzetten op het project zonnepanelen en Lerend Beheren/Hulpboeren. Deze laatste staat nu nog in de hoek Landschapsbeheer/Innovatie maar, zodra deze rendabel gaat worden, verplaatst moeten worden naar de hoek Innovatie/Exploitatie.

Tot slot geldt ook hier; ‘Groen moet je samen doen!’

Update Ontwikkelingen Hoeve Biesland
Door Jan Duijndam, boer Hoeve Biesland
Hij wil graag twee onderwerpen met ons doornemen en dat zijn Lerend Beheren en de Koeientuin.

Koeientuin
Vorig jaar tijdens de VriendenBijeenkomst is er wat verteld over de eerste plannen omtrent dit nieuwe stalsysteem. ‘Hij geeft aan zijn ideeën bij de Gemeente Pijnacker-Nootdorp te hebben aangegeven maar er zijn nog geen concrete plannen of aanvragen met betrekking tot bestemmingsplan en vergunningen ingediend’. ‘De koeien gaan in dit nieuwe systeem vrij rond lopen in een ‘stal’ van 30x170 meter’. ‘Dat is ca 30m2 per koe (nu is dat ca 7m2)’. Daarmee wil hij het dierwelzijn op een nog hoger niveau te kunnen brengen. ‘Alle organische stoffen uit de omgeving (liefst van heel Buytenhout) willen we daarin verwerken en omzetten tot compost’. ‘Niet door machines, dat zou heel veel aan energie kosten, nee door de dieren zelf’. Legt Boer Jan uit. ‘Wij strooien het er in dunne lagen op, de koeien poepen erop en varkens moeten er voor gaan zorgen dat het geheel belucht en doorgewroet wordt’. ‘Afval wordt zo weer het begin van een mooie kringloop’. ‘En dat is veel beter dan de drijfmest die ze nu poepen.’

Het geheel zal langs de oprijlaan naar de boerderij komen, transparant zijn en op palen van 5 meter hoog staan. De binnenkant wordt helemaal potstal op betonnen voerbakken na. Het dak kan open en dicht. Het is de bedoeling dat de hele stal wel zo wordt ingekleed dat het goed past in het landschap zodat het niet verstoord en het wordt geen groot gebouw. De huidige stal gaat niet plat maar gaat ingezet worden voor het hulpboerentraject, winkel, educatie mogelijkheden, zuivel-, en vleesverwerking. Er volgen nog wat vragen vanuit de groep aanwezigen oa:

Vraag:
‘Komen de koeien dan niet meer buiten?’
Antwoord:
‘Van eind november tot ongeveer half maart staan ze op stal’. ‘Anders zouden ze het land kapot trappen’. ‘De rest van het jaar kunnen ze, net als nu, vrij in en uit lopen.’
Vraag:
‘Het is een behoorlijke ingreep, als blijkt dat we het niet eens zijn met je plannen?’(zodra we meer beeld hebben van hoe het eruit komt te zien).’
Antwoord:
‘Mocht hierop heel veel tegengas komen dan ga ik graag in gesprek’. ‘Maar zoals het nu is uitgewerkt is het een toevoeging op Boeren voor Natuur.’ Graag leg ik de plannen (uitgewerkt en met tekeningen) voor aan degene die daar interesse in hebben.'
Vraag:
‘Wat eten de koeien in de nieuwe stal?’
Antwoord:
‘Hetzelfde als nu, gedroogd gras en graan. En als ze buiten lopen natuurlijk vers gras.’

Toevoeging van de projectsecretaris: De aanwezigen hadden wel graag tekeningen gezien. Zodra deze beschikbaar zijn houden we jullie op de hoogte!

Lerend Beheren
Een aantal jaar geleden zijn Jan en Gé Kleijweg al aan het brainstormen geweest over hoe Boeren voor Natuur een grotere impact kon krijgen en hoe het concept denken van Boeren voor Natuur door te ontwikkelen. Met daarin een rol voor het beheren van het groen. Maar dan niet het beheer als doel maar als middel om tot mooie eindproducten te komen samen met mensen die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Voor die groep die een rustplek nodig heeft om vanaf die plek weer te gaan bouwen aan een opwaartse spiraal. En ze, door zelfvertrouwen te geven en regelmaat weer een plek in de samenleving te laten krijgen waar ze trots op kunnen zijn. De slogan; van grond tot mond past hier bij. Van grond (beheer buitengebied) tot mond (vlees, zuivel). Per 1 februari start het project hulpboeren. Er zijn inmiddels een aantal deelnemers een die kunnen kiezen uit een groot aanbod aan activiteiten zoals: werken in de slagerij, gastheer, verzuivelen van de melkproducten, catering (in samenwerking met de Firma van Buiten), onderhoud, beheer en allerlei deelprojecten. Natuurlijk moet het project opstarten en uitbouwen. Jan en André Noordam hopen dat in een jaar of 5 zo te hebben staan dat het helemaal past. Doelstelling: Beheren op een ludieke manier en altijd met een glimlach!

Energie uit Biesland
Door bestuurslid Ardo de Graaf
Ardo start met de vraag hoeveel energie de Vrienden in hun huishouden verbruiken. Dat blijkt te variëren tussen de 4000 en 1600 kW. Op Hoeve Biesland wordt gemiddeld 65.000 kW verbruikt per jaar. De wereldvraag naar energie wordt meer en meer en meer. Er wordt tegelijk enorm geïnvesteerd in grootschalige opwekking van stroom maar niet altijd even duurzaam. Een duurzame Hoeve Biesland is klimaatneutraal of zou dat moeten zijn. Het zou ideaal zijn om in een gesloten energie kringloop alles zelf op te kunnen wekken. Dan is Hoeve Biesland minder kwetsbaar voor stijging energieprijzen. Het opwekken met zonnepanelen ligt meest voor de hand maar het lastige daarvan is dat er een ‘spanningsveld’ zit tussen duurzaamheid en bedrijfsvoering: stroom van het net nu nog goedkoper dan zelf opwekken. En het collectief opwekken stroom met zonnepanelen is wel duurzaam, maar wordt pas na 20 jaar terugverdiend. Wat kunnen we wel doen? Er wordt momenteel een constructie uitgewerkt waarin Vrienden kunnen bijdragen door in zonnepanelen te investeren op Hoeve Biesland. Die investering kan dan in 6 jaar worden terugverdiend in goederen en diensten van Hoeve Biesland. Ook zouden Vrienden die zelf zonnepanelen willen deze via collectieve inkoop goedkoop kunnen inkopen. Zo kunnen de Vrienden helpen Hoeve Biesland klimaat neutraal (of deels) te kunnen maken.

We houden jullie op de hoogte van deze ontwikkelingen.

Weidevogels
Door weidevogelaar Bert van Leeuwen
Een weidevogelaar zie je als het goed is niet. Tenminste; tegenwoordig. Vroeger gingen ze eieren zoeken, dat hebben we nog heel lang gedaan maar dat doen we nu niet meer. We verstoren zo min mogelijk en inventariseren volgens de BMP(W) methode. Alleen bij verlate werkzaamheden gaan we het weiland in om legsels op te sporen. Als je het over weidevogels op Hoeve Biesland hebt dan gaat het standaard om de kieviten, de tureluur, de scholekster en de grutto. Maar ook de krakeenden, de taling en de slobeenden worden geteld. Door de herinrichting van 2 jaar geleden waardoor de slootkanten anders zijn ingericht, waar de natuur en de vissen meer kans krijgen en hun kuit afzetten is goed voor de weidevogels die op hun stelten op de oevers hun voer vinden. Het aantal grutto’s is weer in de lift terwijl de aantal de laatste jaren juist terugliepen. Afgelopen jaar zijn er 27 koppels geweest en dat is een goede zaak. ‘Maar waar we heel blij mee zijn is een broedpaartje kleine plevieren in het krekengebiedje.’ Aldus Bert van Leeuwen. Hij legt uit dat het de uitgestelde maaidatum en het mozaïekbeheer een hele belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van de weidevogels en hun jongen. Door de afwisseling van laag gras waar de koeien al in gepoept hebben en het hoge gras kunnen de jongen al snel hun voedsel zoeken maar zich ook verschuilen voor het gevaar van predatie.
De weidevogelaars zijn gestopt met stokken te plaatsen. Dat trekt kraaien aan en koeien die er mee aan de haal gaan. Ook met nestbeschermers omdat ze gemerkt hebben dat juist die nest te vaak leeggeroofd werden. Nu gaan ze uit van de bescherming van het systeem (door oa dus het mozaïek beheer) en niet door de mensen.
Een andere bijdrage aan de weidevogelstand blijkt het gebruik van stalmest te zijn en niet drijfmest. Dat schijnt echt veel beter te zijn. Bertus Laros voegt nog toe dat het er ook niet heel veel keus voor de vogels overblijft omdat er in de omgeving gewoon weg geen weiland meer is. Hoe meer vogels op 1 plek hoe beter want daardoor kunnen ze zich beter verdedigen tegen bijvoorbeeld kraaien en reigers.
Bert verteld tot slot nog over de slimme tureluur die graag zo’n 10 tot 20 meter in de buurt van zijn ‘grote broer’ de kievit wil broeden. Deze zijn namelijk sterk in de lucht en daar profiteert hij van. Het is altijd even vechten om de verschillende territoria vast te stellen. Maar als het dan eenmaal vrede is dan vaart de tureluur er wel bij. Je ziet ze overigens nauwelijks want deze zitten doorgaan veel dieper weggedoken van de kieviten.

Er wordt gevraagd of de vos een probleem vormt voor de weidevogels maar Bert antwoord daarop; ‘De landschapsbeheerders het prima vinden om het te veel aan ganzen tegen te gaan.’ Nu maar hopen dat vossen goede opvoeding krijgen het onderscheiden van ganzeneieren/jongen en weidevogeleieren/jongen!

Anny bedankt iedereen voor zijn of haar bijdrage, hoopt allen weer te zien op de VriendenDoeDag en nodigt de aanwezigen uit voor een drankje.

Eerste week van de hulpboeren
En opeens was het 1 februari en gingen er een groep van 10 man én vrouw aan de slag. Als hulpboer of vrijwilliger. Er is gesnoeid en er is riet gemaaid dat als strooisel in de stallen verwerkt wordt. Met alle mooie spullen die oa door Vrienden (bedankt!!) gedoneerd zijn, is de huiskamer deels ingericht en zijn ze nog hard aan het klussen. Er is nog steeds van alles nodig dus geef het vooral door als je wat kunt missen. Mail André Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. . Reacties van de hulpboeren zelf? ‘Heerlijk buiten gewerkt!’ ‘Fijn om zo fysiek aan de slag te zijn.’ ‘Het beste medicijn!’ ‘Geen commentaar.’ ‘Maakt mij niet uit wat ik hier doe, het is gewoon fijn om hier te zijn.’

Website hulp gevraagd!
Wie wil ons helpen met de site te onderhouden? In de vorige nieuwsbrief stond daar ook een oproep voor maar helaas nog geen reacties….Het gaat om af en toe een foto, artikel, stukje of nieuwsbrief op de site zetten. De teksten en foto’s worden aangeleverd. De site is een Joomla! site. Kennis van Joomla! zou heel fijn zijn maar als je je erin wilt verdiepen dan helpen we je graag op weg! Neem dan contact op met onze projectsecretaris.

Geen Schmallenberg virus op Hoeve Biesland
(uitleg over het virus komt van Wikipedia)

Wat is het virus?
Het Schmallenbergvirus is een virus dat ziekte en geboorteafwijkingen veroorzaakt bij runderen, schapen en geiten.

Waar is het begonnen?
Het virus werd voor het eerst aangetroffen in november 2011 bij een veestapel in het Duitse dorpje Schmallenberg. Begin december 2011 is besmetting met het virus ook vastgesteld bij Belgisch en Nederlands vee.

Runderen
Bij runderen veroorzaakt het virus gedurende enkele dagen koorts, diarree, zwakte en verminderde melkproductie. Deze verschijnselen werden in de zomer van 2011 bij zowel Duitse als Nederlandse bedrijven waargenomen. Op 23 januari 2012 werden twee kalveren besmet verklaard. Ook bij koeien lijkt het virus de geboorte van misvormde kalveren te veroorzaken.

Schapen en geiten
Begin december 2011 bleek het virus ook schapen te treffen: het veroorzaakt misvormde lammeren. De misvormingen kunnen van vele aard zijn: vergroeiingen van ledematen of afwezige hersenen. Veel misvormde lammeren worden dood geboren, de andere zijn niet levensvatbaar. Opmerkelijk daarbij is dat er soms in één worp gezonde en zieke lammeren geboren worden.

Hoe wordt het verspreid?
Veel over dit virus is nog onbekend. Er zijn vooralsnog geen aanwijzingen dat het virus ook mensen zou kunnen besmetten. Ondanks dat erg veel nog onbekend is, is er onder wetenschappers een vermoeden dat de knut, een zeer klein steekvliegje dat ook verantwoordelijk is voor de verspreiding van het blauwtongvirus, de verspreider zou kunnen zijn. Er is vooralsnog geen enkele directe besmetting van dier op dier aangetoond.

Hoe zit het op Hoeve Biesland?
Op Hoeve Biesland zijn er in januari 29 kalveren geboren. ‘Waren jullie niet bang voor het Schmallenberg virus?’ ‘Opzich was het best spannend. Maar wij laten onze dames in april dekken. In de eerste maand na dekking wordt de ruggemerg gevormd. Dat is cruciaal voor de verdere ontwikkeling van het kalf. Bij dekking in juni, juli, augustus loop je de meeste kans op besmetting en dus misvormde kalveren. Dit omdat de waarschijnlijke boosdoener ‘de knut’, in april nog niet actief is maar in de zomer wel.’ Aldus Boer Jan. ‘Zijn er veel problemen geweest bij de bevallingen?’ ‘Er is één keizersnede nodig geweest en we hebben dit jaar vrij veel moeten helpen bij de bevallingen zelf. Zo’n 7 tot 8 keer. Dit omdat er veel koeien bij waren die voor het eerst een kalf kregen. En ook de kalveren waren wat groter als anders maar daar kunnen en we nog niet echt een verklaring voor vinden. Soms doet de natuur wat ‘ie wil’!’

Leuks!
Stieren
Stieren hebben het niet slecht op Hoeve Biesland. Uit vertrouwelijke bron hebben wij namelijk vernomen dat de jonge stier Bernhard op de ‘oudere koeien’ heeft mogen oefenen. De 3 jaar ‘oude’ Claus heeft het aanstormend melkvee voor zijn rekening genomen. Deze levensgenieter neemt er de tijd voor maar heeft toch kans gezien om er in de openlucht 17 te bevruchten.

Stierenlol
Een man en zijn vrouw lopen op de veemarkt. Ze komen bij de stieren en bij de eerste stier staat een bord: 'Deze stier heeft het afgelopen jaar 50 dekkingen gedaan.' De vrouw zegt tegen haar man: 'Daar kun jij nog wat van leren.' Bij de volgende stier staat een bord: 'Deze stier heeft het afgelopen jaar 65 dekkingen gedaan.' De vrouw zegt: 'Dat is meer dan 5x per maand, daar kun jij nog wat van leren.' Bij een volgende stier staat een bord: 'Deze stier heeft het afgelopen jaar 365 dekkingen gedaan.' De mond van de vrouw valt open en ze zegt: '365x in een jaar! DAAR kun jij nog wat van leren.' Waarop haar man antwoordt: 'Ga eens aan de eigenaar vragen of dat 365x met dezelfde koe was.'